Ắc quy khô và ắc quy nước: nên chọn loại nào cho xe của bạn

Khi mang xe đi thay ắc quy, câu hỏi đầu tiên mà thợ thường đặt ra là: anh chị muốn dùng bình nước hay bình khô? Nhiều người lúng túng vì không rõ hai loại khác nhau ở đâu, ngoài việc bình khô đắt hơn. Thực ra sự khác biệt nằm ở cấu tạo, cách chăm sóc và mức độ phù hợp với từng kiểu sử dụng xe. Chọn đúng loại giúp bạn vừa tiết kiệm chi phí, vừa đỡ phải lo bảo dưỡng.

Ắc quy nước là gì

Ắc quy nước, hay còn gọi là ắc quy hở, là loại truyền thống sử dụng dung dịch axit sunfuric loãng ngập các tấm bản cực chì. Trên nắp bình có các nút vặn để kiểm tra và châm thêm nước. Trong quá trình sạc, một phần nước bị điện phân thành khí và thoát ra ngoài, vì vậy mức dung dịch giảm dần theo thời gian và người dùng phải bổ sung nước cất định kỳ.

Ưu điểm lớn nhất của ắc quy nước là giá thành thấp và khả năng chịu được tình trạng nạp hơi cao tốt hơn. Nếu được chăm sóc đúng, bình nước có thể đạt tuổi thọ không thua kém bình khô. Đây vẫn là lựa chọn phổ biến cho xe tải, xe khách, máy nông nghiệp và các xe chạy dịch vụ muốn tối ưu chi phí.

Nhược điểm là cần bảo dưỡng. Quên châm nước khiến bản cực lộ ra ngoài dung dịch, bị khô và hỏng vĩnh viễn ở phần đó. Ngoài ra, bình nước dễ rò rỉ axit nếu đặt nghiêng hoặc nắp không kín, gây ăn mòn khay đỡ và cọc bình.

Ắc quy khô là gì

Tên gọi ắc quy khô dễ gây hiểu nhầm, vì bên trong bình vẫn có dung dịch điện phân. Điểm khác biệt là bình được làm kín khí, khí sinh ra trong quá trình sạc được tái hợp thành nước ngay bên trong, nên người dùng không phải châm thêm. Trên thị trường, loại này thường được ký hiệu MF, SMF hoặc CMF, nghĩa là miễn bảo dưỡng.

Một nhánh đặc biệt của ắc quy khô là AGM, sử dụng tấm sợi thủy tinh thấm hút dung dịch đặt giữa các bản cực. Cấu tạo này giúp bình chịu rung tốt, sạc nhanh và chịu được số lần khởi động rất lớn, nên là tiêu chuẩn cho xe có tính năng Start-Stop. Bên cạnh đó còn có EFB, một dạng ắc quy cải tiến nằm giữa bình thường và AGM, cũng được dùng cho nhiều xe Start-Stop phổ thông.

So sánh chi tiết hai loại

Tính chi phí theo thời gian sử dụng

So sánh giá lúc mua chưa nói lên toàn bộ câu chuyện. Một cách tính thực tế hơn là chia giá bình cho số tháng sử dụng được. Giả sử bình nước giá thấp hơn khoảng hai, ba trăm nghìn đồng nhưng chủ xe hay quên châm nước, bình hỏng sau hai năm. Trong khi đó bình khô cùng mã dùng được ba năm mà không cần chăm sóc. Tính theo tháng, bình khô lúc này lại rẻ hơn, chưa kể khoản tiết kiệm từ việc không bị nằm đường.

Ngược lại, với đội xe tải có thợ kiểm tra định kỳ mỗi tuần, bình nước được giữ đủ dung dịch thường cho tuổi thọ rất tốt. Lúc này lợi thế giá của bình nước được phát huy trọn vẹn, nhất là khi mỗi xe dùng tới hai bình dung lượng lớn.

Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là loại nào tốt hơn, mà là bạn có duy trì được thói quen bảo dưỡng hay không. Nếu câu trả lời là có, bình nước là lựa chọn tiết kiệm. Nếu bạn bận rộn và hiếm khi mở capo, bình khô sẽ đỡ rủi ro hơn nhiều. Ngoài ra, cũng cần nhớ rằng thời hạn bảo hành ô tô thường từ 12 đến 18 tháng tùy hãng và dòng sản phẩm, và bình bị cạn nước do không bảo dưỡng thường không thuộc diện được bảo hành.

Nên chọn loại nào cho xe của bạn

Xe gia đình đời mới

Phần lớn xe con đời mới được nhà sản xuất trang bị sẵn ắc quy khô. Bình khô giúp khoang máy sạch sẽ, không lo axit ăn mòn các chi tiết xung quanh, lại phù hợp với người không có thời gian mở capo kiểm tra mỗi tháng. Với nhóm xe này, Thành Đạt thường khuyên dùng bình khô MF đúng mã nguyên bản.

Xe có tính năng Start-Stop

Đây là trường hợp không có lựa chọn: bắt buộc dùng AGM hoặc EFB theo đúng khuyến cáo của hãng xe. Bình thường dù là bình khô cũng không chịu nổi số lần khởi động liên tục, thường xuống cấp chỉ sau vài tháng và khiến hệ thống báo lỗi hoặc tự vô hiệu hóa chức năng Start-Stop.

Xe tải, xe khách, xe công trình

Các dòng xe này tiêu thụ điện lớn, chạy nhiều giờ liên tục, máy phát nạp mạnh. Ắc quy nước dung lượng lớn như N150, N200 vẫn là lựa chọn kinh tế và bền bỉ, đặc biệt khi đội xe có thợ bảo dưỡng định kỳ. Một số chủ xe chuyển sang bình khô để giảm công chăm sóc, chấp nhận chi phí cao hơn.

Xe ít sử dụng

Nếu xe chỉ chạy cuối tuần hoặc thường xuyên để trong hầm cả tuần, bình khô công nghệ canxi giữ điện tốt hơn hẳn. Dù vậy, khi để xe trên hai tuần, anh chị vẫn nên ngắt cọc âm hoặc dùng máy sạc duy trì.

Cách chăm sóc từng loại để bình bền hơn

Với ắc quy nước, hãy kiểm tra mức dung dịch định kỳ, giữ ở giữa vạch thấp và vạch cao, chỉ châm nước cất chuyên dụng. Không châm quá đầy vì khi sạc dung dịch sẽ trào ra ngoài. Lau sạch nắp bình và vặn chặt các nút sau khi châm.

Với ắc quy khô, việc chăm sóc tập trung vào điện áp. Không để bình bị xả cạn, kiểm tra điện áp sạc của máy phát vì bình kín rất nhạy với tình trạng nạp quá mức. Nếu thấy vỏ phồng, phải kiểm tra bộ điều áp ngay.

Chung cho cả hai loại:

• Giữ cọc bình sạch, siết kẹp chặt và bôi mỡ chống ăn mòn.
• Cố định bình chắc chắn trên khay, tránh rung lắc làm bong hoạt chất.
• Tắt đèn, điều hòa, thiết bị giải trí trước khi tắt máy.
• Kiểm tra điện áp nghỉ mỗi tháng, từ 12,6V trở lên là bình đầy.

An toàn khi thay hoặc bảo dưỡng ắc quy

Dù là loại nào, ắc quy chì vẫn chứa axit và có thể sinh khí dễ cháy. Khi tự thao tác, anh chị hãy đeo găng tay và kính bảo hộ, làm việc ở nơi thoáng khí, tuyệt đối không để lửa hay tia lửa gần bình. Lúc tháo bình, luôn tháo cọc âm trước; khi lắp, lắp cọc dương trước rồi mới tới cọc âm. Nếu axit bắn vào da hoặc mắt, rửa ngay dưới vòi nước sạch nhiều phút và đến cơ sở y tế.

Có nên chuyển từ bình nước sang bình khô

Hoàn toàn có thể, miễn là bình mới cùng điện áp, cùng kích thước, đúng chiều cọc và dung lượng tương đương hoặc cao hơn một chút. Việc chuyển đổi thường được chủ xe con chọn để giảm công chăm sóc. Chiều ngược lại, từ bình khô hoặc AGM sang bình nước, chỉ nên làm khi xe không có Start-Stop và bạn sẵn sàng bảo dưỡng định kỳ.

Nếu vẫn phân vân, hãy mang xe tới Ắc Quy Thành Đạt hoặc gọi 0703 270 450 để kỹ thuật viên đo hệ thống sạc và tư vấn loại bình phù hợp nhất với cách bạn sử dụng xe.