Hướng dẫn cách kiểm tra ắc quy ô tô đơn giản tại nhà

Phần lớn các ca cứu hộ mà kỹ thuật viên Thành Đạt nhận được vào sáng sớm đều có chung một kịch bản: chủ xe vặn chìa khóa, đèn táp lô vẫn sáng nhưng máy đề chỉ kêu lạch cạch rồi tắt hẳn. Điều đáng tiếc là ắc quy hiếm khi hỏng đột ngột. Trước đó vài tuần, nó thường đã phát ra những tín hiệu yếu dần mà người dùng không để ý. Nếu biết cách kiểm tra đúng lúc, bạn hoàn toàn có thể chủ động thay thế hoặc sạc bổ sung, thay vì đứng chờ xe cứu hộ giữa đường.

Vì sao cần kiểm tra ắc quy định kỳ

Ắc quy ô tô làm việc trong điều kiện khá khắc nghiệt. Khoang máy thường nóng trên 60 độ C khi xe chạy lâu, trong khi nhiệt độ cao làm tăng tốc độ bay hơi dung dịch và đẩy nhanh quá trình ăn mòn bản cực. Thêm vào đó, camera hành trình và hệ thống chống trộm vẫn tiêu thụ điện khi xe tắt máy.

Kiểm tra định kỳ mang lại ba lợi ích rõ ràng:

• Phát hiện sớm tình trạng sụt áp, cọc bình bị ăn mòn hay vỏ bình phồng để xử lý trước khi xe nằm đường.
• Bảo vệ máy phát và các thiết bị điện tử, vì một bình yếu buộc máy phát phải làm việc quá tải liên tục.
• Giúp bạn ước lượng được thời điểm thay mới, chủ động chuẩn bị chi phí thay vì phải mua gấp với lựa chọn hạn chế.

Với điều kiện khí hậu và giao thông ở các thành phố lớn, Thành Đạt khuyên anh chị nên tự kiểm tra mỗi tháng một lần và kiểm tra kỹ hơn trước các chuyến đi xa hoặc khi bình đã dùng quá hai năm.

Chuẩn bị dụng cụ và lưu ý an toàn

Để kiểm tra tại nhà, bạn không cần thiết bị chuyên dụng đắt tiền. Một bộ dụng cụ cơ bản gồm:

• Đồng hồ vạn năng số có thang đo điện áp một chiều từ 20V trở lên.
• Găng tay cao su hoặc găng tay chịu hóa chất và kính bảo hộ.
• Bàn chải cước nhỏ, khăn khô và một cốc nước ấm pha muối nở để vệ sinh cọc bình.
• Cờ lê 10 hoặc 12 tùy loại kẹp cọc trên xe của bạn.

Ắc quy chì axit chứa dung dịch axit sunfuric và có thể sinh khí hydro trong quá trình sạc, vì vậy an toàn phải đặt lên hàng đầu. Luôn đeo găng tay và kính khi thao tác, không hút thuốc hoặc để bất cứ nguồn lửa nào gần khoang máy. Không đặt cờ lê hay vật kim loại nằm ngang trên nắp bình vì chỉ cần chạm đồng thời hai cọc là sẽ phát tia lửa. Nếu cần tháo bình ra, hãy tháo cọc âm trước rồi mới tháo cọc dương; khi lắp lại thì làm ngược lại, lắp cọc dương trước và cọc âm sau cùng.

Bước 1: Quan sát bên ngoài ắc quy

Mở nắp capo và quan sát kỹ bình ắc quy dưới ánh sáng tốt. Bước này tưởng đơn giản nhưng thường phát hiện được khá nhiều vấn đề.

Vỏ bình và nắp bình

Vỏ bình phải phẳng, không nứt, không phồng hai bên hông. Hiện tượng phồng vỏ thường xuất hiện khi bình bị sạc quá mức do bộ điều áp của máy phát hỏng, hoặc khi bình đã quá cũ. Một bình phồng vỏ không nên tiếp tục sử dụng vì nguy cơ rò rỉ axit và giảm mạnh khả năng tích điện. Bạn cũng nên kiểm tra xem có vệt ẩm, vệt ăn mòn trên khay đặt bình hay không, vì đó là dấu hiệu dung dịch đang thấm ra ngoài.

Cọc bình và kẹp cọc

Lớp bột màu trắng, xanh lá hoặc xanh lam bám quanh cọc là sản phẩm của quá trình ăn mòn. Lớp này làm tăng điện trở tiếp xúc, khiến dòng điện khởi động bị cản trở dù bình vẫn còn khỏe. Ngoài ra, hãy dùng tay lắc nhẹ kẹp cọc; nếu kẹp xoay được thì cần siết chặt lại. Kẹp lỏng là nguyên nhân rất phổ biến gây ra tình trạng đề lúc được lúc không.

Bước 2: Vệ sinh cọc bình nếu bị ăn mòn

Nếu phát hiện cọc bình bị ăn mòn, bạn nên vệ sinh trước khi đo để kết quả chính xác hơn. Tháo kẹp cọc âm trước, sau đó tháo kẹp cọc dương. Dùng bàn chải nhúng vào nước ấm pha muối nở rồi chà nhẹ lên cọc và mặt trong của kẹp; dung dịch kiềm nhẹ này sẽ trung hòa axit và sủi bọt khi gặp lớp ăn mòn. Lau khô hoàn toàn bằng khăn sạch, bôi một lớp mỡ bò mỏng hoặc mỡ chuyên dụng cho cọc bình để hạn chế ăn mòn quay trở lại, rồi lắp cọc dương trước và cọc âm sau.

Bước 3: Đo điện áp nghỉ bằng đồng hồ vạn năng

Điện áp nghỉ là điện áp đo được khi xe đã tắt máy ít nhất vài giờ, tốt nhất là để qua đêm. Nếu đo ngay sau khi vừa chạy xe, phần điện áp bề mặt do máy phát nạp vào sẽ làm kết quả cao hơn thực tế.

Cách đo như sau: vặn đồng hồ về thang đo điện áp một chiều 20V, đặt que đỏ vào cọc dương và que đen vào cọc âm, đọc giá trị hiển thị. Bạn có thể đối chiếu theo bảng dưới đây:

Nếu bình liên tục xuống dưới 12,4V sau một đêm dù xe vẫn chạy hằng ngày, khả năng cao là bình đã chai hoặc xe có dòng rò điện. Đây là lúc nên nhờ kỹ thuật viên đo dòng rò để tìm đúng nguyên nhân.

Bước 4: Kiểm tra điện áp khi khởi động

Điện áp nghỉ cao chưa chắc bình còn khỏe. Một bình đã chai có thể vẫn cho ra 12,6V khi không tải, nhưng sụt áp rất sâu khi máy đề kéo dòng lớn. Phép thử khi khởi động giúp phát hiện điều này.

Bạn cần hai người: một người giữ que đo trên cọc bình, người còn lại ngồi trong xe khởi động máy. Quan sát giá trị thấp nhất mà đồng hồ hiển thị trong lúc máy đề quay. Với một bình còn tốt, điện áp khi đề vẫn giữ được từ 9,6V trở lên. Nếu điện áp tụt xuống dưới 9,6V, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết bình thường, bình đã mất phần lớn khả năng cung cấp dòng khởi động và nên được thay sớm.

Bước 5: Kiểm tra hệ thống sạc của máy phát

Ắc quy và máy phát luôn đi cùng nhau. Nhiều trường hợp bình mới thay chỉ vài tháng đã yếu, nguyên nhân thực ra nằm ở máy phát nạp không đủ hoặc nạp quá mức. Sau khi xe đã nổ máy, giữ máy ở chế độ không tải và đo lại điện áp tại hai cọc bình:

• Từ 13,8V đến 14,7V: máy phát đang nạp bình thường.
• Dưới 13,5V: máy phát nạp yếu, có thể do curoa trùng, chổi than mòn hoặc bộ điều áp có vấn đề.
• Trên 14,8V: máy phát nạp quá mức, lâu dài sẽ làm sôi dung dịch, phồng vỏ và giảm tuổi thọ bình.

Khi nào nên mang xe đến cửa hàng

Các phép đo tại nhà cho bạn bức tranh tổng quan khá tốt, nhưng có những trường hợp cần thiết bị chuyên dụng như máy đo nội trở, máy kiểm tra dòng khởi động CCA hoặc thiết bị đo dòng rò. Anh chị nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra khi bình đã sạc đầy mà điện áp nghỉ vẫn thấp, khi điện áp lúc đề tụt dưới 9,6V, khi máy phát nạp không ổn định, hoặc khi bình đã dùng trên hai năm và chuẩn bị cho chuyến đi xa.

Tại Ắc Quy Thành Đạt, việc đo ắc quy và kiểm tra hệ thống sạc được thực hiện miễn phí, kết quả hiển thị trực tiếp trên máy đo để bạn cùng xem. Nếu xe không thể di chuyển, anh chị có thể gọi hotline 0703 270 450 để kỹ thuật viên đến kiểm tra và lắp đặt tận nơi trong khu vực nội thành.