Khi nào nên thay ắc quy ô tô mới? Dấu hiệu nhận biết

Ắc quy là bộ phận hao mòn theo thời gian giống như lốp xe hay má phanh. Dù bạn chăm sóc kỹ đến đâu, các tấm bản cực bên trong vẫn dần bị sunfat hóa, lớp hoạt chất bong ra và khả năng tích trữ điện giảm xuống. Vấn đề là quá trình này diễn ra âm thầm. Hôm nay xe vẫn nổ bình thường, nhưng chỉ cần một đêm trời mưa hay một lần quên tắt đèn, bình yếu sẽ không còn đủ sức kéo máy đề.

Biết thời điểm thay ắc quy giúp bạn tránh hai sai lầm trái ngược: thay quá sớm gây lãng phí, hoặc cố dùng quá lâu để rồi xe nằm đường đúng lúc cần đi gấp. Dưới đây là những dấu hiệu mà kỹ thuật viên của Thành Đạt thường dựa vào để tư vấn cho khách hàng.

Tuổi thọ trung bình của ắc quy ô tô

Trong điều kiện khí hậu nóng và mật độ giao thông cao, tuổi thọ thực tế của ắc quy ô tô thường nằm trong khoảng hai đến bốn năm. Con số cụ thể phụ thuộc nhiều vào cách sử dụng:

Những chuyến đi ngắn vài cây số là kiểu sử dụng gây hại nhiều nhất: mỗi lần đề, bình mất một lượng điện đáng kể nhưng máy phát chưa kịp nạp bù. Lâu dần bình luôn ở trạng thái thiếu điện, đẩy nhanh quá trình sunfat hóa. Vì vậy, nếu bình của bạn đã bước sang năm thứ hai và xe chủ yếu chạy trong phố, hãy bắt đầu theo dõi kỹ hơn.

Dấu hiệu khi khởi động xe

Máy đề quay chậm, nặng

Đây là dấu hiệu sớm và rõ nhất. Thay vì tiếng đề dứt khoát quen thuộc, bạn nghe thấy máy đề quay chậm, kéo dài, như phải gắng sức mới nổ được. Hiện tượng thường rõ hơn vào buổi sáng sau một đêm xe đỗ ngoài trời hoặc sau vài ngày không chạy.

Tiếng lạch cạch, đèn táp lô chập chờn

Khi bạn vặn chìa khóa hoặc bấm nút khởi động mà chỉ nghe tiếng lạch cạch liên tục từ khoang máy, đồng thời đèn trên bảng đồng hồ nhấp nháy hoặc tối đi, bình gần như không còn đủ dòng để kéo rơ le đề. Lúc này xe có thể vẫn nổ được nếu câu bình hoặc đẩy, nhưng đó là dấu hiệu cần xử lý ngay.

Phải đề nhiều lần mới nổ

Nếu mỗi sáng bạn phải thử hai, ba lần mới nổ máy, đừng cho rằng đó là chuyện bình thường. Mỗi lần đề hụt lại làm bình kiệt hơn, và lần tiếp theo có thể sẽ không còn cơ hội.

Dấu hiệu từ hệ thống điện trên xe

Ắc quy yếu không chỉ ảnh hưởng tới việc khởi động mà còn khiến cả hệ thống điện hoạt động bất thường:

• Đèn pha sáng yếu khi xe chạy không tải và sáng mạnh hơn khi tăng ga.
• Màn hình giải trí tự khởi động lại, mất cài đặt giờ, mất đài đã lưu.
• Kính điện lên xuống chậm hơn bình thường, còi kêu rè.
• Đèn báo ắc quy hoặc đèn báo lỗi hệ thống sạc sáng trên bảng đồng hồ.
• Xe có tính năng Start-Stop nhưng hệ thống thường xuyên từ chối tự tắt máy khi dừng đèn đỏ, vì máy tính trên xe nhận thấy bình không đủ điện để khởi động lại.

Lưu ý rằng một số dấu hiệu trên cũng có thể đến từ máy phát hoặc dây dẫn. Vì vậy, khi thấy các triệu chứng này, nên đo kiểm cả ắc quy lẫn điện áp sạc để xác định đúng nguyên nhân.

Dấu hiệu nhìn thấy trên bình ắc quy

Đôi khi chỉ cần mở capo là bạn đã có câu trả lời:

1. Vỏ bình phồng hoặc biến dạng: thường do quá nhiệt hoặc nạp quá mức, bình cần được thay ngay.
2. Rò rỉ dung dịch: vệt ẩm, vệt ăn mòn trên khay hoặc thân xe quanh bình là dấu hiệu nứt vỏ hoặc hở nắp.
3. Mùi trứng thối: mùi lưu huỳnh đặc trưng cho thấy bình đang bị sôi, sinh khí bất thường, có thể nguy hiểm.
4. Cọc bình ăn mòn nặng tái diễn liên tục: dù đã vệ sinh, lớp bột trắng xanh vẫn nhanh chóng quay lại.
5. Mắt báo chuyển sang màu trắng trên các bình khô có mắt báo.

Nếu phát hiện vỏ phồng, rò rỉ hoặc mùi lạ, không nên tiếp tục câu bình hay sạc tại nhà. Hãy liên hệ thợ để được thay thế an toàn.

Kiểm chứng bằng số đo

Cảm giác khi đề có thể đánh lừa, nhất là khi trời nóng giúp bình yếu vẫn hoạt động tạm được. Các chỉ số đo sẽ cho kết luận chắc chắn hơn:

• Điện áp nghỉ sau một đêm dưới 12,2V dù xe chạy hằng ngày: bình đã yếu rõ rệt.
• Đã sạc đầy bằng máy sạc nhưng sau vài giờ điện áp lại tụt dưới 12,4V: bình không còn giữ điện.
• Điện áp trong lúc đề tụt dưới 9,6V: bình không còn đủ dòng khởi động.
• Chỉ số CCA đo bằng máy chuyên dụng chỉ còn dưới khoảng 60 đến 70% so với thông số in trên bình: nên lên kế hoạch thay mới.

Những tình huống nên thay sớm dù bình chưa hỏng hẳn

Có những trường hợp chủ động thay bình là quyết định hợp lý hơn chờ tới khi xe không nổ:

• Chuẩn bị đi xa, về quê dịp lễ Tết hoặc đi qua vùng ít gara, trong khi bình đã dùng trên hai năm và có dấu hiệu yếu.
• Xe vừa lắp thêm nhiều thiết bị điện như camera hành trình chạy liên tục, đèn trợ sáng, tủ lạnh mini.
• Bình đã bị xả cạn hoàn toàn nhiều lần do quên tắt đèn hoặc để xe lâu ngày.
• Xe chở người già, trẻ nhỏ hoặc phục vụ công việc không thể gián đoạn.

Thay ắc quy cần chú ý những gì

Khi đã quyết định thay, việc chọn bình mới đúng thông số quan trọng không kém việc chọn thương hiệu. Bình mới cần cùng điện áp 12V, dung lượng Ah bằng hoặc cao hơn một chút so với bình nguyên bản, kích thước vừa với khay và đúng chiều cọc. Xe có Start-Stop bắt buộc phải dùng bình AGM hoặc EFB; lắp bình thường sẽ khiến bình hỏng rất nhanh và hệ thống báo lỗi.

Quy trình tháo lắp cũng cần đúng thứ tự để tránh chập điện. Người thợ sẽ đeo găng tay, tắt toàn bộ thiết bị điện, tháo cọc âm trước rồi tới cọc dương, nhấc bình cũ ra, vệ sinh khay và kẹp cọc, đặt bình mới, sau đó lắp cọc dương trước và cọc âm sau cùng. Với nhiều xe đời mới, sau khi thay bình còn cần cài đặt lại cửa kính một chạm, đồng hồ, hoặc khai báo bình mới với hệ thống quản lý ắc quy để máy phát nạp đúng chế độ.

Đừng quên bảo hành và thu cũ đổi mới

Nếu bình hỏng khi vẫn còn trong thời hạn bảo hành, anh chị nên mang theo phiếu bảo hành để được kiểm tra theo chính sách của hãng. Thời hạn bảo hành ắc quy ô tô thường từ 12 đến 18 tháng tùy hãng và dòng sản phẩm. Trường hợp bình hết hạn, bình cũ vẫn có giá trị và được nhiều cửa hàng thu lại để trừ vào tiền bình mới, vừa giảm chi phí vừa đảm bảo ắc quy chì được thu gom và xử lý đúng cách.

Nếu xe của bạn đang có một trong những dấu hiệu trên, hãy ghé Ắc Quy Thành Đạt để được đo kiểm miễn phí, hoặc gọi 0703 270 450 khi xe không nổ máy, kỹ thuật viên sẽ mang bình đến lắp đặt tận nơi.